بهار اقتصادی چین مرهون مدیریت صحیح جمعیت این کشور است/ چرا یک طرح جمعیتی ۵ سال در کمیسیون‌های مجلس گیر کرده است؟

مجله سرگرمی تفریحی آبادییه تقدیم مینمایید:
بهار اقتصادی چین مرهون مدیریت صحیح جمعیت این کشور است/ چرا یک طرح جمعیتی ۵ سال در کمیسیون‌های مجلس گیر کرده است؟ مجله تفریحی و سرگرمی آبادییه :

گروه اجتماعی مجله تفریحی و سرگرمی آبادییه به نقل از فارس: مسئله تغییر ترکیب جمعیتی کشور و روند رو به سالمندی آن، چند سالی است که در محافل مختلف مطرح می‌شود. آمارهایی که سازمان‌های جهانی از آمار باروری کنونی و ترکیب جمعیتی آینده ایران ارائه می‌کنند نگرانی‌های جدی را ایجاد کرده است.

رهبر معظم انقلاب نیز با عنایت به اهمیّت مقوله جمعیت در اقتدار ملی، سیاست‌های کلی جمعیت را در 14 بند، 30 اردیبهشت‌ماه سال 93 ابلاغ کردند اما از آن زمان تاکنون قدم جدی و مهمی در اجرای این سیاست‌ها و فاصله گرفتن از چالش جمعیتی پیش روی کشور صورت نگرفته است.

در میزگردی که با عنوان «چالش‌های جمعیتی و خانواده» در مجله تفریحی و سرگرمی آبادییه به نقل از فارس با حضور دکتر محمد قاسمی پژوهشگر و استاد دانشگاه، صالح قاسمی جمعیت پژوه و دکتر رکن‌الدین رشیدی استاد دانشگاه و پژوهشگر برگزار شد، حاضران نظرات خود را پیرامون مسائلی چون بافت جمعیتی کشور، معضلات ناشی از آن و راه‌های عملی برون‌رفت از این معضل مطرح کردند.

*کسانی که بحران جمعیت را به وجود آوردند هم‌اکنون در رأس کار هستند

محمد قاسمی با بیان اینکه موضوع جمعیت یکی از چالش‌های پیش‌روی نظام جمهوری اسلامی است، اظهار داشت: طی 2 تا 3 دهه آینده این چالش تبدیل به یک بحران خواهد شد.

وی افزود: در بیانات مقام معظم رهبری کمتر دیده شده است که نسبت به مسأله‌ای تا این حد با حساسیت و جدیت پرداخته شده باشد. ایشان عباراتی همچون من هم اشتباه کردم و باید یا پاسخ بدهم در خصوص مسأله جمعیت بیان کردند.

قاسمی اضافه کرد: متأسفانه پدیده نفوذ از پیش از انقلاب تاکنون باعث شده است کاهش موالید به گونه‌ای نهادینه شود که برای از بین بردن فرهنگ آن نیاز به بسیج تمام امکانات کشور وجود داشته باشد؛ «شعار دو بچه کافی است»، «فرزند کمتر زندگی بهتر» و شعارهایی از این دست تا چند سال پیش تمام اماکن عمومی را پر کرده بود، اما اکنون که سیاست تغییر کرده است هنوز امکانات و تجهیزات برای نهادینه شدن فرهنگ افزایش جمعیت به کار گرفته نشده است.

این جمعیت‌پژوه با بیان اینکه با الفاظ شکلاتی و با استفاده از غفلت خواص و مسئولین چنین چالش بزرگی برای کشور به وجود آمده است، گفت: برخی مأموریت دارند که این چالش را منکر شوند و این افراد همان‌هایی هستند که این بحران را به کشور تحمیل کردند اما در برابر آنها برخی جمعیت‌شناسان و جامعه‌شناسان مسأله بحران جمعیت را مطرح می‌کنند، اما نهایت تلاش ‌آنها در سطح تئوری است و برخی نیز به وجود چالش جمعیت باور دارند و به دنبال راهکار عملی برای برون‌رفت از آن هستند.

وی تصریح کرد: افرادی که این بحران را به وجود آوردند هم‌اکنون خود در رأس کار هستند. 

قاسمی با بیان اینکه باید برای برنامه‌ریزی مستقیم و غیرمستقیم در حوزه جمعیت تلاش کرد، ادامه داد: تحکیم ساختار قدرت ملی بر پایه جمعیت استوار است و جمعیت را می‌توان اولین مؤلفه اقتدار و استقلال در کشور دانست که اگر معماری نشود حاشیه‌نشینی گسترش پیدا کرده و انواع آسیب‌های اجتماعی به وجود می‌آید. 

این جمعیت‌پژوه با بیان اینکه باید مشکلات جمعیت را ریشه‌یابی کرده و برای آن راهکار بلندمدت و کوتاه‌مدت پیدا کرد، گفت: یکی از خواسته‌های اولیه جریان نفوذ بیرون آوردن مادران از خانه است تا به این وسیله کانون خانواده را که بر پایه مادر استوار است، متزلزل کند؛ هم اکنون شعار اشتغال زنان را چند برابر کرده‌ایم توسط مسئولان اجرایی رده بالای کشور به صراحت مطرح می‌شود در حالی که این مسأله خود آغازگر بسیاری از بحران‌ها در حوزه جمعیت بوده است. 

وی تصریح کرد: آمار شرکت‌کنندگان کنکور در بخش دختران هر سال افزایش می‌یابد البته کسی مخالف رشد علمی دختران نیست اما مشکل این است که ما مردان را یله و رها کرده‌ایم اما برای زنان و اشتغال آنها برنامه‌ریزی کردیم و به این وسیله نهاد خانواده را متزلزل کرده‌ایم.

*تک‌فرزندی جامعه را بی‌عاطفه می‌کند

قاسمی با بیان اینکه بحران تک‌فرزندی و بی‌فرزندی افراد جامعه را به تدریج بی‌عاطفه بار می‌آورد، خاطرنشان کرد: تبعات این تزلزل فرهنگی به تدریج در ابعاد ذهنی، عاطفی و اجتماعی رخ می‌نماید و جامعه را با چالش‌های جدی‌تری مواجه می‌کند.

این جمعیت‌پژوه با بیان اینکه مسائل اقتصادی و معیشت در کاهش جمعیت و عدم رغبت به فرزندآوری مؤثر بوده است، ادامه داد: برای برون‌رفت از این چالش باید مسأله جمعیت گفتمان روز کشور شود و علاوه بر آن با مطالبه عمومی و اقدامات عملی همراه باشد؛ همان‌طور که همه امکانات کشور در خدمت کاهش جمعیت بسیج شد این بار باید همه امکانات کشور برای تثبیت گفتمان افزایش جمعیت،  بسیج شوند.

*هنوز در رسانه‌ها فرزند، دست و پاگیر معرفی می‌شود

وی با بیان اینکه یک سوم آمار سقط جنین گزارش داده می‌شود، تصریح کرد: هنوز در رسانه‌های ما فرزند به عنوان موضوعی دست و پاگیر مطرح می‌شود و باور جامعه در کنار مشکلات اقتصادی چالش کاهش فرزندآوری را ایجاد کرده است. 

قاسمی با بیان اینکه ایران پتانسیل دارا بودن 150 میلیون جمعیت را دارد، عنوان کرد: ضمن اینکه باید به دنبال رفع بحران جمعیت از طریق گفتمان‌سازی ملی باشیم باید برای مهندسی و معماری جمعیت و جلوگیری از حاشیه‌نشینی در کشور نیز چاره‌ای بیندیشیم.

*میانگین اعضای یک خانواده ایرانی 3.3 نفر!

صالح قاسمی جمعیت‌پژوه با بیان اینکه زنگ خطر برای خانواده‌های ایرانی به صدا در آمده و آمار رشد جمعیت بسیار نگران‌کننده است، اظهار داشت: میانگین اعضای یک خانواده ایرانی بر اساس آمار سال 95، حداکثر 3.3 نفر است و به عبارت دیگر تعداد فرزندان یک خانواده ایرانی به 2 نفر نیز نمی‌رسد. یعنی خانواده‌های ایرانی دائماً در حال کوچک‌تر شدن و در نهایت از دست دادن نشاط هستند.

قاسمی اضافه کرد: تعداد زیادی از افراد وجود دارند که از سن ازدواج و باروری گذشته‌اند و در 40 سالگی تنها می‌شوند؛ تعداد خانواده‌های تک نفره در 10 سال گذشته (بین سال 85 تا 95) 9 درصد افزایش یافته است و در مقابل تعداد خانواده‌های 5 نفره و بیشتر در یک دهه گذشته بیش از 10 درصد کاهش یافته است.

این جمعیت‌پژوه با بیان اینکه ریشه بسیاری از آسیب‌های اجتماعی در تحولات جمعیتی است، ادامه داد: خانه‌های مجردی منشأ بروز مشکلات اجتماعی است؛ ازدواج سفید یا هم‌باشی سیاه نیز از نتایج تغییرات جمعیتی است و آمار می‌گوید تعداد فرزندان یک خانواده ایرانی زیر 2 نفر است و به عبارتی دیگر در سه دهه آینده با این روند به طور قطع کاهش جمعیت را تجربه خواهیم کرد.

وی بیان داشت: از سال 95 به بعد کاهش رشد موالید در کشور آغاز شد و از آنجا که متولدین دهه شصت آرام آرام از چرخه باروری خارج می‌شوند و متولدین کنونی نیز میزان کمتری به نسبت قبل هستند، تا 3 دهه آینده این کاهش نرخ کاملاً نمایان خواهد شد.

قاسمی عنوان کرد: تا سال 1420 جمعیت ایران نهایتاً 94 میلیون نفر خواهد بود و از آن پس  کاهش جمعیتی آغاز خواهد شد.

این جمعیت‌پژوه با بیان اینکه غرب دو انقلاب خانواده و جنسی را همزمان با انقلاب صنعتی تجربه کرد، تحقیقات نشان می‌دهد این انقلاب‌ها در ایران هم در حال وقوع است، گفت: نرخ طلاق رو به فزونی است که از مشکلات برآمده از سبک زندگی است اما اتفاقات دیگری را هم به تدریج رقم می‌زند و خانوارهای تک‌نفره باز هم افزایش خواهد یافت؛ افراد خانوارهای تک‌نفره قطعاً نیاز جنسی دارند و این نیاز زمینه‌ساز ایجاد تنش جنسی در جامعه خواهد شد و به سمتی خواهیم رفت که خانواده‌های سالم نیز در معرض تهدید قرار خواهند گرفت. برآورده شدن نیاز جنسی بیرون از خانواده طلیعه انقلاب جنسی را رقم می‌زند و بسیاری از پژوهشگران غربی نیز معتقدند ایران در آستانه انقلاب جنسی است.

*متزلزل شدن خانواده‌ها ریشه انقلاب جنسی 

وی با بیان اینکه ریشه تحولات اجتماعی در خانواده است، خاطرنشان کرد: انقلاب جنسی جامعه را با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو می‌کند که ریشه آن در از هم پاشیدن خانواده و وجود خانواده‌های تک فرزند و بی‌فرزندی است که اصالت لذت و اصالت رفاه در آن وجود دارد.

این جمعیت‌پژوه ادامه داد: باورهای ایدئولوژی مردم هنوز می‌تواند راهگشا باشد و حُسن ظنی که به پروردگار برای روزی رسانی در بین مردم ما وجود دارد می‌تواند راه برون‌رفت از این چالش را هموار کند. قاسمی تصریح کرد: مسأله تحولات جمعیتی به صورت شبکه‌ای است و از همه داده‌ها و مؤلفه‌ها تأثیر می‌گیرد و بر آن تأثیر می‌گذارد اما هنوز نقاط قوتی در کشور وجود دارد که می‌توان برای برون رفت از این بحران روی آن حساب کرد. 

وی با بیان اینکه تا سال 1425 کشور ما در پنجره جمعیتی است و امکان اصلاح هرم جمعیتی وجود دارد، خاطرنشان کرد: غرب اکنون در تله جمعیتی گرفتار شده و امکان رسیدن به نرخ جانشینی را ندارد؛ کشورهایی همچون آلمان و روسیه با وجود هزینه‌های بسیار زیاد در حوزه خانواده هنوز موفق نشدند به مرحله جانشینی برسند و نهایتاً 2 تا 3 دهم درصد افزایش فرزندآوری را آن هم متکی بر مهاجرپذیری تجربه کرده‌اند. 

*یک طرح جمعیتی 5 سال است در کمیسیون‌های مجلس گیر کرده است

قاسمی عنوان کرد: در چهارمین سال ابلاغ سیاست‌های کلی جمعیت هستیم؛ مقام معظم رهبری از سال 91 دائماً در این خصوص تذکراتی را بیان داشته‌اند اما اقدام عملی صورت نگرفته است و اگر به همین روال پیش برویم در تله جمعیتی گرفتار خواهیم شد. نهادهایی همچون مجلس کار قابل دفاعی در حوزه جمعیت انجام نداده‌اند و یک طرح معمولی 5 سال است در کمیسیون‌های مختلف مجلس گیر کرده و هنوز نهایی نشده است در حالی که اگر وضعیت به همین روال پیش برود به جایی نخواهیم رسید.

این جمعیت‌پژوه بیان داشت: وزارت بهداشت آمار ساختگی در حوزه افزایش جمعیت ارائه می‌کند در حالی که وقتی مسائل را میدانی بررسی می‌کنیم شرایط بر خلاف آمار وزارت بهداشت است و همچنان برای مثال عمل وازکتومی در کشور انجام می‌شود زیرا قانون بازدارنده جدی در این حوزه وجود ندارد. 

وی با بیان اینکه نهادهای انقلابی و حوزه نیز در بحث جمعیت کم‌کاری کرده‌اند، اظهار داشت: صدا و سیما در بحث جمعیت رسماً کوتاهی می‌کند و در حالی که در یک سریال  یک پیام جمعیتی شعاری می‌دهد در سریال‌ها و برنامه‌های دیگر ده‌ها پیام منفی جمعیتی می‌دهد.

قاسمی تصریح کرد: در دهه 70 زمین و زمان بسیج شدند تا جمعیت را کنترل کنند اما اکنون به هیچ وجه چنین همتی در میدان عمل دیده نمی‌شود زیرا برخی مدیران با این مسأله مخالف هستند. 

*مخالفت با سیاست افزایش جمعیت در محافل دانشگاهی

رکن‌الدین رشیدی استاد دانشگاه و جامعه‌شناس با بیان اینکه کشورهای جهان سوم از منظر خودبیگانگی به سمت فردی شدن پیش‌رفته است، اظهار داشت: مراکز علوم اسلامی و دانشگاهی در نظریات اومانیستی غرق شده‌اند و اساتید غربگرا در دانشگاه‌ها به شدت فعالیت می‌کنند و مسأله کاهش موالید و مخالفت با افزایش جمعیت را با شدت تمام پیگیری می‌کنند؛ نظریات جامعه‌شناسی این افراد به راحتی در دانشگاه‌ها تدریس می‌شود و کسی هم به آنها اعتراضی نمی‌کند و با هرگونه اعتراضی هم برخورد می‌کنند.

وی افزود:‌ دشمن به شکل کاملاً اندیشمندانه بر روی کاهش جمعیت و از بین بردن کارکردهای خانواده ساختارسازی می‌کنند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: ما در مسیر توسعه به سمتی حرکت می‌کنیم که اندیشمندان غربی و برنامه‌ریزان آنها برای ما طراحی کرده‌اند و برنامه‌های توسعه در کشور نیز گاه همین دیدگاه را دنبال می‌کنند.

رشیدی اضافه کرد: باید به هویت واقعی ملی و دینی خود بازگردیم؛ پدیده‌های فرهنگ غرب بسیار بدتر از آن چیزی که در غرب رخ می‌نماید، در ایران ظاهر می‌شود و رواج پیدا می‌کند و اکنون در بسیاری از موارد ظهور پدیده‌هایی را شاهدیم که نمی‌دانیم چه نامی بر آنها بگذاریم.

وی با بیان اینکه نرخ هم‌باشی سیاه در کشور 15 درصد است، خاطرنشان کرد: اساتید دانشگاه ابتدا با نام ازدواج رضایتی این قبیل همباشی‌ها را تبلیغ و ساده‌سازی کردند.

*بهار اقتصادی امروز چین مرهون مدیریت درست جمعیت بالای این کشور

محمد قاسمی در ادامه میزگرد بیان داشت: یکی از بحران‌های کشور چین افزایش جمعیت بود که سیاست تک فرزندی به تبع آن در آن کشور اتخاذ شد اما پس از آنکه بهار اقتصادی در این کشور رخ داد این سیاست کنار گذاشته شد و به عبارتی می‌توان گفت حتی جمعیت بالای چین این بهار اقتصادی را رقم زده است در واقع مدیریت درست جمعیت در چین توانست از آن به عنوان ابزار قدرت و برتری استفاده کند.

وی افزود: شاید جهشی هرچند اندک در فرزندآوری در جامعه هستیم و شاید به دلیل همین جهش است که یک وزیر خبر از رسیدن به دوره جانشینی جمعیت می‌دهد در حالی که این آمار غلط است. 

این استاد دانشگاه با بیان اینکه ارائه آدرس غلط توسط مسئولان در حوزه جمعیت کاملاً هدفمند انجام می‌شود، گفت: پیشنهاداتی که برای افزایش جمعیت همچون اصلاح وضع اقتصاد،‌ تغییر قوانین و مشوق‌های فرزندآوری می‌تواند برای برون‌رفت چالش جمعیت تأثیرگذار باشد.

ایجاد گفتمان سازمانی بین مردم می‌تواند بر حل بحران جمعیت تأثیرگذار باشد و همین اندک فعالیت رسانه‌ای نیز می‌تواند یک جنبش هر چند ضعیف را در جامعه برای افزایش فرزندآوری ایجاد کند.

قاسمی با اشاره به اهمیت آغاز آموزش و فرهنگ‌سازی در مدارس، عنوان کرد: آموزش‌ها را باید از مدارس و دبستان‌ها شروع کرد، فرهنگ‌سازی ریشه‌ای در مدارس و خانواده‌ها شکل می‌گیرد و باید برای این کار تولید محتوای دقیق و برنامه‌ریزی شده، وجود داشته باشد.

وی تصریح کرد: گروه‌های مرجع که تصمیم‌ساز و مؤثر هستند، باید برای حل بحران جمعیت به دنبال مطالبه‌گری باشند وگرنه به وضعیتی می‌رسیم که مهدکودک‌های ما به خانه‌های سالمندان تبدیل می‌شود.

ایجاد کارگاه‌های آموزشی و استفاده از عامل رسانه می‌تواند در ایجاد گفتمان فرزند‌آوری مؤثر باشد. 

*غرب به دنبال افزایش جمعیت است اما غرب‌زدگان در کشور کاهش جمعیت را تبلیغ می‌کنند

صالح قاسمی جمعیت‌پژوه در ادامه میزگرد با بیان اینکه محافل آکادمیک زیر بار تغییر سیاست کلان نظام در حوزه جمعیت نرفته‌اند، گفت: چندین بار تا کنون به افرادی که منکر ضرورت تغییر سیاست در حوزه جمعیت هستند پیغام مناظره داده‌ایم اما آنها دعوت به این مناظره را قبول نمی‌کنند.

وی ادامه داد: صحبت ما بر اساس آمارهای سازمان‌های جهانی و مرکز آمار است. 

قاسمی ادامه داد: علم‌زدگان که قبله خود را به سمت غرب تنظیم می‌کنند اما در حالی که  غرب خود به سوی سیاست‌های افزایش جمعیت پیش می‌روند این افراد هنوز در کشور کاهش جمعیت را تبلیغ می‌کنند. در بیش از 55 درصد کشورهای جهان و قریب به صد درصد کشورهای اروپایی سیاست‌های افزایش جمعیت دنبال می‌شود اما نظریات نسخ شده غربی در کشور ما برای برخی همچنان ملاک عمل است. 

*آمار جمعیت بالای 60 سال به 33 درصد می‌رسد

صالح قاسمی بیان داشت: 7 نفر از اقتصاددانان نوبلیست جهان جمعیت را موتور محرکه رشد اقتصادی می‌دانند و ما در آستانه سونامی سالمندی هستیم؛ دفتر جمعیت سازمان ملل می‌گوید که وضعیت بدتر از این‌هاست و در 35 سال آینده نسبت جمعیت بالای 60 سال کشور 33 درصد خواهد بود.

وی با طرح این پرسش که چرا حدود 20 ماه طول کشید تا مرکز باروری نرخ باروری کشور را اعلام کند، گفت: مشخص نیست با چه روشی نرخ باروری سنجیده شده است و نرخی که دربالاترین حد خود 1.8 درصد است 2 اعلام شده است. این کار آنها قطعاً برای رفع نگرانی‌های به وجود آمده بوده است.

*مسئله جمعیت را سیاسی و جناحی نکنیم

قاسمی تصریح کرد: مسأله جمعیت به هیچ وجه نباید گرفتار مسائل سیاسی شده و به منافع سیاسی افرادی گره بخورد، جمعیت مسأله کاملاً علمی و ملی است و ما باید برای حل این بحران به سبک زندگی ایرانی – اسلامی خود بازگردیم و ازدواج آسان و سنتی را ترویج کنیم. 

این جمعیت‌پژوه با بیان اینکه باید تحصیلات دانشگاهی و تحصیلات تکمیلی برای زنان و مردان مهندسی شود، افزود: زنان بیش از آنچه از تحصیلات به دست می‌آورند با تجرد و دور افتادن از تشکیل زندگی از دست می‌دهند و ما لازم است در این حوزه مسأله محور باشیم. فرزند‌آوری زمینه طلاق را کاهش می‌دهد اما ما با سیری از خانواده‌هایی روبه‌رو هستیم که دچار طلاق عاطفی شده‌اند زیرا سبک زندگی آنها به تقلید از غرب به سمت فرزندآوری پس از گذشت سال‌ها از زمان ازدواج است. 

وی با بیان اینکه اصلاح وضعیت موجود سه دهه زمان خواهد برد، گفت: راهکارهای قانونی و اصلاح معیشت در کنار راهکارهای فرهنگی موجب تغییر رفتار بخش عمده‌ای از جامعه خواهد شد. 

این جمعیت‌پژوه با تأکید بر اینکه نرخ باروری مطلوب امروز جامعه برای رشد مناسب 3.5 تا 4 فرزند برای هر خانواده است و دیگر آن آمار دهه شصت مطرح نیست، گفت: نهادهای قانونی باید نسبت به اقدامات خود در حوزه جمعیت در 4 سال گذشته پاسخگو باشند.

گفت‌وگو: مریم ضیایی و میثاق بدیعی مقدم

انتهای پیام/

مجله سرگرمی و تفریحی آبادییه - کلیه مطالب از سایت های مجاز داخلی و خارجی جمع آوری شده و آبادییه مسئولیتی در قبال محتوی نخواهد داشت.


مشاهده خبر : بهار اقتصادی چین مرهون مدیریت صحیح جمعیت این کشور است/ چرا یک طرح جمعیتی ۵ سال در کمیسیون‌های مجلس گیر کرده است؟

بهار اقتصادی چین مرهون مدیریت صحیح جمعیت این کشور است/ چرا یک طرح جمعیتی ۵ سال در کمیسیون‌های مجلس گیر کرده است؟

8 May 2018 | 10:46 am

نمایشگاه نفت و گاز

شما ممکن است این را هم بپسندید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *